పత్తి
పత్తిలో గులాబీ రంగు పురుగు పర్యవేక్షణ: లింగాకర్షక బుట్టలు, పరిశీలన, సమయం

ఊహలు కాదు, పర్యవేక్షణ ఎందుకు
ICAR-CICR 2026 గైడ్ ప్రకారం 2015 నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ సహా పత్తి రాష్ట్రాలన్నింటిలో గులాబీ పురుగు విస్తరించింది, Bt పత్తికి నిరోధకత పెంచుకుంది, 20-30% దిగుబడి నష్టంతో పాటు దూదికి మరకలు కలిగిస్తోంది. గుడ్లు కంటికి కనిపించనంత చిన్నవి, లార్వాలు పచ్చి కాయల లోపల దాక్కుని తింటాయి; విచ్చిన కాయల్లో నష్టం కనిపించే సమయానికి సీజన్ పోయినట్లే. దక్షిణ భారతంలో ఈ పురుగు అక్టోబర్-డిసెంబర్ లో గరిష్టం, అంటే తెలంగాణ, పల్నాడు పంట కాయలు నిండే సమయంలోనే. సమయానికి స్పందించాలంటే ఒకే దారి: నియమంగా రెక్కల పురుగులను లెక్కించడం, కాయలు కోసి చూడటం.
లక్షణాలు గుర్తించండి
గులాబీ పూవు (రోజెట్): CICR దీన్ని మొదటి ముఖ్య లక్షణం అంటుంది: లార్వా అల్లిన దారాలతో రేకులు అతుక్కుపోయి పూవు సరిగా విచ్చుకోదు.
పచ్చి కాయలు: కాయ గోడపై మూసుకుపోయిన రంధ్రాలు, లోపల కోసిన, మరకలున్న దూది, దెబ్బతిన్న గింజలు. PJTSAU KVK వైరా ప్రకారం లార్వా దూదిని తొలుచుకుంటూ గింజలను తింటుంది.
విచ్చిన కాయలు: గోడపై గుండ్రని బయటకు వచ్చిన రంధ్రాలు, ముందుగా లేదా సగం విచ్చడం, దూది నాణ్యత తగ్గడం.
లార్వా: మొదటి రెండు దశల్లో పాల రంగు, మూడో దశ నుంచి గులాబీ రంగు, పెరిగాక సుమారు 1 సెం.మీ. పొడవు, నల్లటి తల.
అడుగు 1: లింగాకర్షక బుట్టలు - ఎప్పుడు, ఎన్ని, ఎక్కడ
ఎప్పుడు: మొగ్గ దశ మొదలయ్యే విత్తిన 40-45 రోజులకు పెట్టి 45వ రోజు నుంచి లెక్కించాలి (CICR).
ఎన్ని: సిఫారసులు మారతాయి. CICR గైడ్ ఎకరాకు 2 (హెక్టారుకు 5); ఆగస్టు 2026 వరంగల్ CICR సలహా పొడి వాతావరణం పురుగుకు అనుకూలం కాబట్టి ఎకరాకు 4; ICAR 2025 తెలంగాణ సలహా ఎకరాకు 8; ANGRAU గరికపాడు KVK హెక్టారుకు 10 వాడింది. మీ మండల AO లేదా KVK చెప్పినట్లు పాటించండి, కానీ ఎకరాకు 2 కంటే తక్కువ వద్దు.
ఎలా: గాసిప్లూర్ ఎర ఉన్న ఫన్నెల్ లేదా స్లీవ్ బుట్టలు, పంట పైభాగానికి 15-30 సెం.మీ. ఎత్తులో; పంట పెరిగే కొద్దీ ఎత్తు పెంచాలి. ఎరను 15 రోజులకోసారి మార్చాలి (CICR సలహా).
ఎక్కడ: పొలం అంతటా పంచి పెట్టాలి; జిన్నింగ్ మిల్లులు, పేర్చిన పత్తి కట్టె దగ్గర అదనపు బుట్టలు - అవి రెక్కల పురుగులు పుట్టే చోట్లని CICR చెబుతోంది.
లెక్క: ప్రతి ఉదయం రెక్కల పురుగులను లెక్కించి తీసేసి, బుట్ట వారీగా పుస్తకంలో రాయండి.
అడుగు 2: బుట్ట లెక్కలు అర్థం చేసుకోవడం
CICR గైడ్ ప్రకారం చర్య తీసుకోవాల్సిన పరిమితి: వరుసగా మూడు రాత్రులు ఒక్కో బుట్టకు ఐదు కంటే ఎక్కువ రెక్కల పురుగులు (ఆర్థిక నష్ట పరిమితి మూడు రాత్రులు రాత్రికి 5-8). వర్షం తర్వాత ఒక రాత్రి ఎక్కువ పడితే పెద్ద విషయం కాదు; వరుసగా మూడు రాత్రులు అంటే ఆడ పురుగులు మీ మొగ్గల్లో, చిన్న కాయల తొడిమల కింద గుడ్లు పెడుతున్నాయని అర్థం; లార్వాలు కాయల్లోకి వెళ్లడానికి ముందు మీకు కొన్ని రోజులే ఉంటాయి. అప్పుడే పొలం పరిశీలనతో నిర్ధారించుకుని చర్య తీసుకోవాలి.
అడుగు 3: పూలు, కాయల పరిశీలన
పూలు (తొలి పూత నుంచి): పొలంలో తిరుగుతూ ఎకరాకు సుమారు 100 పూలు చూడండి. ప్రతి గులాబీ పూవును తీసి నాశనం చేయండి, లోపల లార్వా ఉంటుంది. CICR పరిమితి 5-10% గులాబీ పూలు; ICAR తెలంగాణ సలహా మొగ్గ-పూత దశలో 10% దెబ్బతిన్న పూలు.
పచ్చి కాయలు (కాయ దశ నుంచి): వారానికోసారి ఎకరాకు 20 పచ్చి కాయలు, సుమారు 15-20 రోజుల వయసువి, పొలంలో వేర్వేరు చోట్ల ఒక్కో మొక్కకు ఒకటి చొప్పున కోసి తెరిచి చూడండి. 20 లో 1-2 కాయల్లో (5-10%) బతికున్న లార్వా లేదా లోపల నష్టం ఉంటే పరిమితి దాటినట్లే.
చరిత్ర: గత సీజన్లో గులాబీ పురుగు ఎక్కువగా ఉన్న పొలాలను ఈ సీజన్లో మరింత జాగ్రత్తగా చూడాలి.
అడుగు 4: పరిమితి దాటినప్పుడు
మీ మండల వ్యవసాయ అధికారి లేదా PJTSAU / ANGRAU సిఫారసు మీదే చర్య తీసుకోండి; లేబుల్ అనుమతి ఉన్న మందులను లేబుల్ మోతాదులోనే వాడండి. వేర్వేరు మందులు కలిపి కొట్టవద్దని, అనుమతి లేని మిశ్రమాలు వాడవద్దని CICR ప్రత్యేకంగా హెచ్చరిస్తోంది. ఈలోగా గులాబీ పూలు తీసి నాశనం చేస్తూనే ఉండండి; చర్య పనిచేసిందో లేదో తెలియడానికి బుట్టల లెక్క కొనసాగించండి.
సీజన్ అంతా ఒత్తిడి తగ్గించే పద్ధతులు
సమయానికి విత్తండి, సీజన్ ముందు ఎప్పుడూ వద్దు; ముందుగా విత్తిన పంటకే ఎక్కువ ముప్పు (CICR). ప్రాంతానికి సిఫారసు చేసిన స్వల్ప-మధ్యకాలిక రకాలు, సిఫారసు దూరం పాటించండి. HDPS తో గులాబీ పురుగు కొంతవరకు తగ్గుతుందని PJTSAU KVK వైరా చెబుతోంది.
యూరియా ఎక్కువ వద్దు; మెత్తని పెరుగుదల పురుగును ఆకర్షిస్తుంది.
నిరోధకత నెమ్మదించడానికి Bt పత్తి చుట్టూ నాన్-Bt పత్తి లేదా కంది రెఫ్యూజీ (ICAR AP సలహా; ANGRAU గరికపాడు KVK).
వీలైనంత త్వరగా, 180 రోజులు దాటకుండా పంట ముగించండి; పొడిగించవద్దు, కొమ్మ కొట్టి పెంచవద్దు. మంచి పత్తి, దెబ్బతిన్న పత్తి విడిగా తీయండి, మరకలున్న పత్తి నిల్వ చేయవద్దు, చివరి తీత తర్వాత పశువులను మేపండి.
కట్టెను పొలానికి దూరంగా నిలువుగా పేర్చండి లేదా ముక్కలు చేసి నేలలో కలపండి; సగం విచ్చిన కాయలు, చెత్త వెంటనే తీసేసి, కట్టెను మార్చి లోపు వాడేయండి. గరికపాడు KVK వేసవి లోతు దుక్కి, పాత పంట మొక్కల నాశనం కూడా చెబుతోంది.
జిన్నింగ్ మిల్లులు: నల్గొండ కార్యక్రమంలో PJTSAU KVK కంపాసాగర్ మిల్లుల్లో మిగిలిన గింజలు, దెబ్బతిన్న దూదే సీజన్ బయట పురుగు మూలమని గుర్తించింది; జిల్లా వ్యవసాయ అధికారి మిల్లుల్లో లింగాకర్షక బుట్టలు పెట్టమని, మిల్లు చుట్టూ పత్తి మొక్కలు తీసేయమని సూచించారు. మీ పొలం మిల్లు దగ్గరైతే అక్కడ అదనపు బుట్టలు పెట్టండి.
త్వరిత చెక్లిస్ట్
40-45 రోజులకు బుట్టలు, ఎకరాకు కనీసం 2 (AO చెబితే ఎక్కువ), పంటపై 15-30 సెం.మీ. ఎత్తు, 15 రోజులకోసారి ఎర మార్పు.
ప్రతి ఉదయం లెక్క; వరుసగా 3 రాత్రులు బుట్టకు 5 కంటే ఎక్కువ అయితే చర్య.
పూత నుంచి: ఎకరాకు 100 పూలు చూసి గులాబీ పూలు తీసి నాశనం; 5-10% పరిమితి.
కాయ దశ నుంచి: వారానికి ఎకరాకు 20 పచ్చి కాయలు కోసి చూడాలి; 1-2 దెబ్బతిన్న కాయలు పరిమితి.
నివారణ లేబుల్, AO / PJTSAU / ANGRAU ప్రకారం మాత్రమే; మందులు కలపవద్దు.
సీజన్ ముందు విత్తనం వద్దు, యూరియా ఎక్కువ వద్దు, రెఫ్యూజీ వరుసలు, అనుకూలమైతే HDPS.
180 రోజుల్లో ముగింపు, కొమ్మ కొట్టి పెంచవద్దు, విడిగా తీత, కట్టె పొలం బయటకు, వేసవి దుక్కి.
మూలాలు
An Illustrative Guide for Integrated Management of Cotton Pests, Diseases and Nematodes (2026) — ICAR-Central Institute for Cotton Research, Nagpur
ICAR Kharif Agro-Advisories for Farmers 2025 (Telangana and Andhra Pradesh sections) — Indian Council of Agricultural Research, New Delhi
Twelfth Weekly Advisory for Cotton Cultivation from 27th August to 02nd September, 2026 — ICAR-Central Institute for Cotton Research, Nagpur
Awareness Programme on Management of Pink Boll Worm Population at Cotton Ginning Mill at Munugodu, Nalgonda Dist., 18-11-2020 — PJTSAU - KVK Kampasagar, Nalgonda
An Overview on Dr. K.L. Rao Krishi Vigyan Kendra, Garikapadu, Krishna District — ANGRAU / ICAR KVK Garikapadu
