మిరప · పెరుగుదల దశ
ఖరీఫ్ మిరప: నారు నుంచి కోత వరకు దశల వారీ సంరక్షణ (గుంటూరు, పల్నాడు, ఖమ్మం)

దశల వారీ ప్రణాళిక ఎందుకు అవసరం
గుంటూరు, పల్నాడు, కృష్ణా, ఖమ్మం ప్రాంతాల్లో మిరప చాలా కాలం పొలంలో ఉండే పంట. తొలకరి వానలతో నారు పోస్తాం, వర్షాకాలం అంతా పొలంలో ఉంటుంది, చలికాలంలో పూత-కాత, ఆ తర్వాత ఎండు మిరప కోతలు, ఆరబెట్టడం వచ్చే ఏడాది వరకు సాగుతాయి. ప్రతి దశలో ఒక్కో సమస్య వస్తుంది. ICAR-IISR ప్రకారం దేశంలో మిరప ఉత్పత్తిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదటి స్థానంలో ఉంది. మిరపకు వెచ్చని, తేమ వాతావరణం అనుకూలం కానీ నీరు నిలిచే నేలలు పనికిరావు. కింద చెప్పినవన్నీ ICAR-IISR మిరప మంచి సాగు పద్ధతులు, ICAR-IIHR లో ఉన్న భారత ప్రభుత్వ తామర పురుగు బుక్లెట్, కృష్ణా జిల్లా గరికపాడు ANGRAU KVK ఫలితాల నుంచి తీసుకున్నవి.
దశ 1: నారుమడి (జూన్-జూలై)
సమయం: ICAR-IISR ప్రకారం నారు జూలైలో, నేరుగా విత్తడం జూలై-ఆగస్టులో. మన ప్రాంతంలో నైరుతి రుతుపవనాలు వచ్చాక నారు పోయడం మంచిది.
ఎత్తు మడులు: బాగా చివికిన సేంద్రియ ఎరువు కలిపిన మట్టితో ఎత్తు మడులు చేయాలి. నారుమడిలో రసాయన ఎరువులు వేయవద్దు; అవసరమైతేనే ఆకులపై పోషకాలు పిచికారీ చేయాలి.
రక్షణ: వీలైతే ప్రోట్రేలలో, పురుగులు రాని నెట్ కింద నారు పెంచాలి. బయట నారుమడి అయితే నారు పక్కనే నేల మట్టంలో జిగురు అట్టలు పెట్టి తామర పురుగును ముందే గమనించాలి.
నారు వయసు: 5-6 వారాల ఆరోగ్యకరమైన నారు నాటడానికి సరైనది. బలహీనమైన, ముదిరిన నారు సరిగా నిలబడదు.
విత్తన శుద్ధి: లేబుల్ ప్రకారం, మీ మండల వ్యవసాయ అధికారి లేదా ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు ప్రకారం విత్తన శుద్ధి చేయాలి.
దశ 2: నాటడం (జూలై-ఆగస్టు)
నేల: నీరు ఇంకే నల్ల నేలలు, తేలిక నేలలు నీటి వసతితో ఉంటే మంచిది. నీరు నిలిచే పొలాల్లో పురుగులు, తెగుళ్లు ఎక్కువ.
బెడ్లు: ICAR-IISR ప్రకారం సుమారు 3 అడుగుల వెడల్పు, 1 అడుగు ఎత్తు బెడ్లు, మధ్యలో 2 అడుగుల కాలువలు. భారీ వర్షం నీరు త్వరగా బయటకు పోతుంది.
దూరం: 60 x 30 సెం.మీ. (లేదా 45 x 45 సెం.మీ.). దగ్గరగా నాటవద్దు; దట్టంగా నాటితే తామర పురుగు పెరుగుతుందని బుక్లెట్ హెచ్చరిస్తోంది.
సమయం: గట్టిపడిన నారును సాయంత్రం వేళ, తడి నేలలో నాటి తేలికపాటి తడి ఇవ్వాలి.
రక్షణ పంట: పొలం చుట్టూ 2-3 వరుసలు జొన్న, మొక్కజొన్న లేదా సజ్జ దట్టంగా విత్తాలి. 25-30 మైక్రాన్ వెండి రంగు మల్చింగ్ షీట్ వేస్తే నేలలో తామర పురుగు కోశస్థ దశ తగ్గుతుంది.
నాటిన తర్వాత వేరు బాగా పట్టడానికి సముద్రపు నాచు, హ్యూమిక్ ఆధారిత గ్రోత్ బూస్టర్ లేబుల్ ప్రకారం వాడవచ్చు.
దశ 3: మొక్క పెరుగుదల (ఆగస్టు-సెప్టెంబర్)
అంతర కృషి: ప్రతి 15-20 రోజులకు గుంటక లేదా గొర్రు తోలాలి. కలుపు పోతుంది, నేలలో తామర పురుగు కోశస్థ దశ దెబ్బతింటుంది. గట్లపై కలుపు, వయ్యారిభామ, అడవి వంగ లాంటి మొక్కలు తీసేయాలి.
నత్రజని: యూరియా ఎక్కువ వేయవద్దు. మొక్క మెత్తబడి పురుగులు ఎక్కువ ఆశిస్తాయి. కాంప్లెక్స్ కంటే సాదా ఎరువులు మంచివి; భాస్వరం మొత్తం దుక్కిలో, పొటాష్ సరిపడా ఇవ్వాలి.
సమతుల్య ఎరువు: గరికపాడు KVK లో రైతులు వేసే భారీ మోతాదు కంటే సమతుల్య మోతాదుతో పండు దశలో కాయ తెల్లబడటం తగ్గింది. డ్రిప్ ద్వారా ఎరువులు ఇస్తే 18-20% నీరు, 25-40% ఎరువు ఆదా, కలుపు సగానికి పైగా తగ్గింది.
నీరు: నేలలో అందుబాటు తేమ 40-60% తగ్గినప్పుడు తడి ఇవ్వాలి. బెట్ట వస్తే కీలక దశల్లో అదనపు తడి తప్పనిసరి.
సూక్ష్మ పోషకాలు: లోపం కనిపిస్తే లేబుల్ ప్రకారం ఆకులపై పిచికారీ చేయాలి; ఆకు లక్షణాలు చూసి AO తో నిర్ధారించుకోండి.
దశ 4: పూత (సెప్టెంబర్-అక్టోబర్)
మిరపలో పూత రాలడం వాతావరణం, నేలలో తేమపై ఆధారపడి ఉంటుందని, తామర పురుగు ఎక్కువైతే కూడా పూత రాలుతుందని DPPQS బుక్లెట్ చెబుతోంది. నేల తేమ సమానంగా ఉంచాలి, వర్షం తర్వాత నీరు నిలవకుండా చూడాలి, జిగురు అట్టలతో తామర పురుగును గమనిస్తూ ఉండాలి. గరికపాడు KVK లో సూక్ష్మ పోషకాల పిచికారీతో పూత, పిందె రాలడం తగ్గి దిగుబడి పెరిగింది. ఈ దశలో పురుగు మందుల కోసం లేబుల్, మీ AO లేదా ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు పాటించండి; రెండు కంటే ఎక్కువ మందులు కలపవద్దని, ఒకే మందు మళ్లీ మళ్లీ వాడవద్దని ICAR-IISR చెబుతోంది.
దశ 5: కాయ పెరుగుదల, పండటం (అక్టోబర్-జనవరి)
కాయలు నేలకు తగలకుండా చూడాలి; నీరు నిలవకుండా కాలువలు ఉంచితే కాయ కుళ్లు రాదు.
కాయ తొలుచు పురుగులకు ICAR-IISR చెప్పినట్లు లింగాకర్షక బుట్టలు, పక్షి స్థావరాలు పెట్టాలి; నష్టం కనిపిస్తే AO సలహా తీసుకోవాలి.
పొటాష్ తో సమతుల్య పోషణ కొనసాగించాలి; చివర్లో యూరియా ఎక్కువ వేయవద్దు.
ఏమిటో తెలియని టానిక్లు వాడవద్దు; ఖర్చు, అవశేషాల సమస్య పెరుగుతుంది.
దశ 6: కోత, ఆరబెట్టడం (డిసెంబర్-మార్చి)
ఎండు మిరపకు పూర్తిగా పండి, కొద్దిగా వాడిన కాయలు కోయాలి. పచ్చిగా కోస్తే రంగు పోతుంది.
కాయల్లో తేమ సుమారు 10% వరకు ఆరబెట్టాలి. సరిగా ఆరని మిరప బూజు, రంగు మారడం వల్ల 35-50% నష్టం వస్తుంది.
శుభ్రమైన కళ్లంలో లేదా పాలీహౌస్ సోలార్ డ్రయ్యర్లో వర్షం తగలకుండా ఆరబెట్టాలి. ఎక్కువ రోజులు ఎండలో ఉంచితే కాయ ముడతలు పడి రంగు తగ్గుతుంది.
కొత్త శుభ్రమైన గోనె సంచుల్లో నింపాలి, ఎండు మిరపపై నీళ్లు చల్లవద్దు, రోడమైన్ రంగు వాడవద్దు, రంగు నిలవడానికి 4-7 డిగ్రీల కోల్డ్ స్టోరేజ్ మంచిది.
త్వరిత చెక్లిస్ట్
జూలైలో ఎత్తు మడులపై నారు; 5-6 వారాల నారు నాటాలి.
60 x 30 సెం.మీ. దూరం, కాలువలతో ఎత్తు బెడ్లు.
నారుమడి నుంచే జొన్న/మొక్కజొన్న రక్షణ వరుసలు, జిగురు అట్టలు.
15-20 రోజులకోసారి గుంటక; గట్లు కలుపు లేకుండా.
సమతుల్య ఎరువు, యూరియా ఎక్కువ వద్దు, సూక్ష్మ పోషకాలు లేబుల్ ప్రకారం.
తేమ 40-60% తగ్గినప్పుడు తడి; భారీ వర్షం తర్వాత నీరు తీసేయాలి.
పూర్తిగా పండిన కాయలు కోసి 10% తేమకు ఆరబెట్టి శుభ్రమైన సంచుల్లో నింపాలి.
పురుగులు, తెగుళ్లకు లేబుల్, AO / ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు పాటించాలి.
మూలాలు
Chilli - Good Agricultural Practices (September 2019) — ICAR-Indian Institute of Spices Research / Spices Board India
Monitoring, Diagnosis and Management of South East Asian Thrips, Thrips parvispinus in Chilli (June 2022) — Directorate of Plant Protection, Quarantine & Storage, Govt of India (hosted by ICAR-IIHR)
An Overview on Dr. K.L. Rao Krishi Vigyan Kendra, Garikapadu, Krishna District — ANGRAU / ICAR KVK Garikapadu
