పత్తి
ఖరీఫ్ పత్తి: విత్తనం నుంచి తీత వరకు దశల వారీ సంరక్షణ (తెలంగాణ, పల్నాడు)

పత్తి క్యాలెండర్ తెలుసుకోండి
ICAR-CICR 2026 గైడ్ పత్తి పంటను విత్తిన రోజుల ప్రకారం దశలుగా చెబుతుంది: మొగ్గ (స్క్వేర్) దశ సుమారు 45-70 రోజులు, పూత-కాయ పట్టే దశ 70-120 రోజులు, కాయ పెరుగుదల-పక్వం 120-150 రోజులు, తీత 150-180 రోజులు. ఆగస్టు 2026 CICR సలహాల ప్రకారం ఆదిలాబాద్ పంట 46-51 రోజులకు మొగ్గ దశలో, 53-58 రోజులకు మొగ్గ-పూత దశలో; ముందుగా విత్తిన వరంగల్ పంట 63-74 రోజులకు పూత దశలో; గుంటూరు-పల్నాడులో 60-75 మి.మీ. వర్షం కోసం ఎదురుచూస్తూ విత్తడం పూర్తవుతోంది.
దశ 1: తొలకరితో విత్తడం (జూన్-జూలై)
తెలంగాణ సమయం: ICAR 2025 ఖరీఫ్ సలహా ప్రకారం కనీసం 60 మి.మీ. మంచి వర్షం పడ్డాక జూన్ మొదటి లేదా రెండో వారంలోనే విత్తాలి; వర్షాధార పత్తిని జూలై 20 తర్వాత విత్తవద్దు, దిగుబడి బాగా తగ్గుతుంది. తేలిక నేలల్లో 50-60 మి.మీ., బరువు నేలల్లో 60-75 మి.మీ. వర్షం, లేదా 15-20 సెం.మీ. లోతు వరకు నేల తడిస్తేనే విత్తాలి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ సమయం: ఎర్ర నేలల్లో జూన్ నుంచి జూలై మధ్య వరకు, నల్ల నేలల్లో జూలై నుంచి ఆగస్టు మధ్య వరకు; నీటి వసతి లేని తేలిక ఎర్ర నేలలు వద్దు. CICR గుంటూరు సలహా: కనీసం 80-100 మి.మీ. వర్షం పడ్డాకే విత్తాలి, పొడి విత్తనం అస్సలు వద్దు.
దుక్కి: వేసవి లోతు దుక్కితో పురుగు గుడ్లు, కలుపు నశిస్తాయి. మధ్యస్థ నేలల్లో బోదె-కాలువ, నల్ల నేలల్లో వెడల్పు బెడ్-కాలువ పద్ధతిలో విత్తితే తేమ నిలుస్తుంది, అదనపు నీరు పోతుంది.
ఊరంతా ఒకేసారి: గ్రామంలో పత్తి రైతులందరూ 7-10 రోజుల్లో విత్తడం పూర్తి చేయాలి; అటూ ఇటూ విత్తితే పురుగు ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది.
దూరం, తోడు పంటలు: నేల, వర్షాన్ని బట్టి 120 x 60 నుంచి 90 x 30 సెం.మీ. పెసర, మినుము, సోయా లేదా గోరుచిక్కుడు (1:2 లేదా 1:3), కందులు (4:1 నుంచి 8:1) అంతర పంట; చుట్టూ 2-3 వరుసల మొక్కజొన్న లేదా జొన్న; AP లో Bt పత్తి చుట్టూ నాన్-Bt పత్తి లేదా కంది రెఫ్యూజీ.
HDPS: PJTSAU KVK వైరా చెప్పే అధిక సాంద్రత పద్ధతి: 90 x 15, 80 x 20 లేదా 75 x 25 సెం.మీ. దూరంతో ఎకరాకు సుమారు 25,000 మొక్కలు, స్వల్పకాలిక రకాలు; త్వరగా పక్వం, కూలీ తక్కువ, కొంతవరకు గులాబీ పురుగు తక్కువ.
విత్తన శుద్ధి: లేబుల్, మీ AO లేదా ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు ప్రకారం.
దశ 2: మొలక నుంచి మొగ్గ దశ వరకు (0-70 రోజులు)
కలుపు, తేమ: అప్పుడప్పుడు గుంటక తోలాలి; CICR ఆదిలాబాద్ సలహా ప్రకారం దీంతో కలుపుతో పాటు తేమ కూడా నిలుస్తుంది. మొదట్లో యంత్ర కలుపు తీత వాడండి.
పైపాటు ఎరువు: CICR వరంగల్ సలహా ప్రకారం వర్షాధార పత్తిలో నత్రజని, పొటాష్ పైపాటు 40, 60, 80 రోజులకు, వర్షం పడి తేమ ఉన్నప్పుడే. యూరియా ఎక్కువైతే మొక్క మెత్తబడి పురుగులు ఆకర్షితమవుతాయని CICR హెచ్చరిస్తోంది.
రసం పీల్చే పురుగులు: పసుపు, నీలం జిగురు అట్టలు (వరంగల్ సలహా ప్రకారం ఎకరాకు ఒక్కోటి 10) పెట్టండి. నివారణకు లేబుల్, AO / ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు పాటించండి.
సూక్ష్మ పోషకాలు: రెండు రాష్ట్రాల ICAR సలహాలో పత్తిలో మెగ్నీషియం, జింక్, బోరాన్, ఇనుము లోపాలను సుమారు 45-90 రోజుల మధ్య ఆకులపై పిచికారీతో సరిచేయమన్నారు. AO లక్షణం నిర్ధారించాక నీటిలో కరిగే సూక్ష్మ పోషక మిశ్రమం లేబుల్ ప్రకారం వాడండి.
గులాబీ పురుగు బుట్టలు: మొగ్గ దశ మొదలయ్యే 40-45 రోజుల నుంచే లింగాకర్షక బుట్టలు పెట్టండి. లెక్కలు, పరిమితుల కోసం మా గులాబీ పురుగు పర్యవేక్షణ వ్యాసం చూడండి.
దశ 3: పూత, కాయ పట్టడం (70-120 రోజులు)
ఈ దశలో గులాబీ పురుగు ముప్పు చాలా ఎక్కువని CICR చెబుతోంది: రేకులు అతుక్కుపోయిన గులాబీ పూలు (రోజెట్ పూలు) తీసి నాశనం చేయండి. పూత రాలడం, కాయ పట్టడం గురించి సలహాలు రెండు విషయాలు చెబుతున్నాయి. ఒకటి: అదనపు నీటిని గంటల్లో బయటకు తీయాలి; నీరు నిలిచాక నత్రజని, పొటాష్ పైపాటు, నీటిలో కరిగే ఎరువు పిచికారీ చేయమని ICAR తెలంగాణ, AP సలహాలు; బెట్టలోనూ అదే పిచికారీ పంటను ఆదుకుంటుంది. రెండు: పూత మొదలయ్యాక పూత రాలడం తగ్గి కాయ బాగా పట్టడానికి వారానికోసారి పొటాషియం నైట్రేట్ పిచికారీ చేయమని CICR సలహా. మోతాదు లేబుల్ లేదా AO ప్రకారం. దీంతో పాటు పూత దశ బూస్టర్ లేబుల్ ప్రకారం వాడవచ్చు.
దశ 4: కాయ పెరుగుదల, పక్వం (120-150 రోజులు)
వారానికోసారి ఎకరాకు 20 పచ్చి కాయలు కోసి గులాబీ పురుగు లార్వా చూడండి; దక్షిణ భారతంలో ఈ పురుగు అక్టోబర్-డిసెంబర్ లో గరిష్టంగా ఉంటుందని CICR చెబుతోంది, అంటే మన కాయలు నిండే సమయంలోనే.
రెండో విడత పూత కోసం ఆలస్యంగా యూరియా, అదనపు తడులు ఇవ్వవద్దు; వీలైనంత త్వరగా పంటను ముగించమని CICR సలహా.
ఎక్కువ రోజులు తడి వాతావరణం ఉంటే కాయ కుళ్లు గమనించి AO సిఫారసు పాటించండి.
దశ 5: తీత, సీజన్ ముగింపు (150-180 రోజులు)
ఉదయం మంచు ఆరాకే విచ్చిన కాయలు తీయాలి (బెట్టతో విచ్చిన కాయలకు CICR సలహా).
మంచి పత్తి, గులాబీ పురుగు దెబ్బతిన్న పత్తి విడివిడిగా తీయాలి; మరకలున్న పత్తిని నిల్వ చేయవద్దు.
పంటను సుమారు 180 రోజులకు మించి ఉంచవద్దు, కొమ్మ కొట్టి మళ్లీ పెంచవద్దు. చివరి తీత తర్వాత పశువులను మేపండి.
కట్టెను పొలానికి దూరంగా పేర్చాలి లేదా ముక్కలు చేసి నేలలో కలపాలి; సగం విచ్చిన కాయలు, అవశేషాలు వెంటనే తీసేయాలి. గులాబీ పురుగు నివారణలో మొదటి అడుగు పాత పంట మొక్కలు తీసేయడం, వేసవి లోతు దుక్కి అని ANGRAU గరికపాడు KVK చెబుతోంది.
త్వరిత చెక్లిస్ట్
విత్తే నియమం పాటించాకే విత్తాలి (తెలంగాణలో 60 మి.మీ.+; గుంటూరులో 80-100 మి.మీ.); తెలంగాణలో జూలై 20 తర్వాత వర్షాధార విత్తనం వద్దు.
బోదె-కాలువ లేదా వెడల్పు బెడ్-కాలువ; ఊరంతా 7-10 రోజుల్లో విత్తడం.
మొక్కజొన్న/జొన్న రక్షణ వరుసలు; నాన్-Bt పత్తి లేదా కంది రెఫ్యూజీ.
40, 60, 80 రోజులకు వర్షం పడ్డాక N, K పైపాటు; యూరియా ఎక్కువ వద్దు.
రసం పీల్చే పురుగులకు జిగురు అట్టలు; 40-45 రోజుల నుంచి లింగాకర్షక బుట్టలు.
లోపం కనిపిస్తే సూక్ష్మ పోషకాలు లేబుల్ ప్రకారం; భారీ వర్షం తర్వాత గంటల్లో నీరు తీసేయాలి.
పూత రాలకుండా పూత దశలో సిఫారసు ప్రకారం పొటాష్ పోషకాల పిచికారీ.
180 రోజులకు పంట ముగింపు; విడిగా తీత; కట్టె పొలం బయటకు; వేసవి దుక్కి.
మూలాలు
ICAR Kharif Agro-Advisories for Farmers 2025 (Telangana and Andhra Pradesh sections) — Indian Council of Agricultural Research, New Delhi
Twelfth Weekly Advisory for Cotton Cultivation from 27th August to 02nd September, 2026 — ICAR-Central Institute for Cotton Research, Nagpur
An Illustrative Guide for Integrated Management of Cotton Pests, Diseases and Nematodes (2026) — ICAR-Central Institute for Cotton Research, Nagpur
Training Programme on Management of Pink Boll Worm at Pallipadu (V), Konijerla (M), 04.11.2022 — PJTSAU - KVK Wyra, Khammam
