వేరుశనగ
వేరుశనగ పంట దశల వారీ యాజమాన్యం: ఖరీఫ్ వర్షాధార, రబీ నీటి పంటకు మార్గదర్శి (ఏపీ, తెలంగాణ)

వేరుశనగ ఎక్కడ, ఎప్పుడు
ANGRAU అవుట్లుక్ నివేదిక ప్రకారం శ్రీ సత్యసాయి, అనంతపురం, కర్నూలు, అన్నమయ్య, చిత్తూరు జిల్లాల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ వేరుశనగ విస్తీర్ణంలో 63 శాతం, ఉత్పత్తిలో 74 శాతం ఉంది; ఎక్కువ భాగం వర్షాధారం. తెలంగాణలో PJTSAU ప్రకారం సుమారు 2 లక్షల హెక్టార్లలో, ముఖ్యంగా మహబూబ్నగర్, వరంగల్, నల్గొండ, కరీంనగర్ జిల్లాల్లో సాగవుతోంది; నేల ద్వారా వచ్చే తెగుళ్లు తగ్గించడానికి పంట మార్పిడి ముఖ్యమని చెబుతోంది. ICAR-DGR ఆంధ్రప్రదేశ్ సాగు సూచనల ప్రకారం ఖరీఫ్ లో జూన్ 15 నుంచి జూలై 31 వరకు, రబీలో నవంబర్-డిసెంబర్ లో విత్తుకోవాలి. ICAR 2025 సలహా ప్రకారం వర్షాధార పంటకు జూలై నుంచి ఆగస్టు మొదటి వారం వరకు విత్తడం అనుకూలం.
విత్తడానికి ముందు
వేసవి దుక్కి చేయండి; రెండు మూడు సీజన్లకోసారి హెక్టారుకు సుమారు 10 టన్నుల పశువుల ఎరువు లేదా కంపోస్టు వేయండి. ఎరువులు భూసార పరీక్ష ప్రకారం వేయాలి; ICAR-DGR ఏపీకి సూచించిన మూల మోతాదు హెక్టారుకు 20 కిలోల నత్రజని, 40 కిలోల భాస్వరం, 50 కిలోల పొటాష్, భాస్వరం సింగిల్ సూపర్ ఫాస్ఫేట్ రూపంలో.
కదిరి-6, నారాయణి, కదిరి-9, ధరణి, కదిరి అమరావతి, కదిరి చిత్రావతి, కదిరి లేపాక్షి, తిరుపతి-4 (స్పానిష్ గుబురు రకాలు), కదిరి 7 బోల్డ్ (వర్జీనియా) వంటి సిఫారసు రకాలు వాడండి.
విత్తన మోతాదు: గింజ సైజును బట్టి ఖరీఫ్ లో హెక్టారుకు 125 నుంచి 150 కిలోలు, రబీలో 150 నుంచి 180 కిలోలు. స్పానిష్ గుబురు రకాలకు ఖరీఫ్ లో 30 x 10 సెం.మీ., రబీలో దగ్గరగా 22.5 x 10 సెం.మీ. దూరం.
విత్తన శుద్ధి (జీవ శిలీంధ్రం, పురుగు మందు, శిలీంధ్రనాశిని, చివరగా రైజోబియం) లేబుల్ ప్రకారం, స్థానిక వ్యవసాయ అధికారి లేదా ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు ప్రకారం చేయండి.
వర్షాధార రైతులు కంది లేదా ఆముదాన్ని 7:1 లేదా 11:1 వరుసల్లో అంతర పంటగా వేయండి; వర్షపు నీరు నిలవడానికి విత్తేటప్పుడు లేదా 20 నుంచి 30 రోజులకు ప్రతి 3.6 మీటర్లకు ఒక సంరక్షణ కాలువ తీయండి; మొవ్వు కుళ్ళు వైరస్ వ్యాపింపజేసే తామర పురుగులు తగ్గడానికి పొలం చుట్టూ 4 నుంచి 8 వరుసల సజ్జ లేదా జొన్న వేయండి.
విత్తిన నుంచి 25 రోజులు: మొక్క నిలదొక్కుకోవడం
మొలక వచ్చాక సుమారు 25 రోజులు పంటకు నీరు అవసరం లేదు; రబీలో వేర్లు లోతుకు పోవడానికి, పూత ఒకేసారి రావడానికి 25 రోజులు నీరు ఆపమని ICAR-DGR సూచిస్తోంది. విత్తిన 45 రోజుల వరకు పొలం కలుపు లేకుండా ఉంచండి. ICAR-DGR సాంకేతిక బులెటిన్ ప్రకారం సుమారు 20, 35 రోజులకు చేతితో కలుపు తీయాలి; ఊడలు దిగడం మొదలయ్యే వరకు 7 నుంచి 10 రోజులకోసారి అంతరకృషి చేయాలి.
పూత దశ: విత్తిన 20 నుంచి 40 రోజులు
తేమకు సున్నితమైన మూడు దశల్లో పూత మొదటిది. వర్షాధార పొలాల్లో బెట్ట వస్తే పూత, ఊడలు దిగే సమయంలో 20 మి.మీ. రక్షక తడి, బెట్ట తర్వాత వెంటనే పొటాషియం నైట్రేట్ లేదా 19:19:19 పిచికారీ చేయమని ICAR ఏపీ సలహా చెబుతోంది. జిప్సం వేసే దశ కూడా ఇదే: ICAR-DGR ఏపీ సూచనల ప్రకారం పూత దశలో హెక్టారుకు 500 కిలోల జిప్సం మొక్కల వరుసల దగ్గర వేయాలి (వివరాలకు మా జిప్సం వ్యాసం చూడండి).
AJ Flower Max పంట పూత దశ కోసం పూత బూస్టర్. పూత మొదలైనప్పుడు లేబుల్ ప్రకారం వాడండి.
ఊడలు, కాయ అభివృద్ధి: 40 నుంచి 70 రోజులు
విత్తిన సుమారు 40 రోజులకు ఊడలు నేలలోకి దిగడం మొదలవుతుంది. అప్పటి నుంచి గుంటకం, లోతు కలుపు వద్దు; పెద్ద కలుపును చేతితో పీకండి. ఊడలు దిగే సమయంలో నేల తేమ కాయలు కట్టడానికి అత్యంత కీలకం. వర్షాధార పొలాల్లో విత్తిన 15 నుంచి 20 రోజులకు హెక్టారుకు 12.5 టన్నుల వేరుశనగ పొట్టు మల్చ్ వేయమని ICAR-DGR సూచిస్తోంది. సున్నపు లేదా క్షార నేల మచ్చల్లో లేత ఆకుల ఈనెల మధ్య పసుపు రంగు కనిపిస్తే అది ఇనుప లోపం; ఏపీ సూచనల ప్రకారం 0.5 శాతం ఫెర్రస్ సల్ఫేట్ ను 0.1 శాతం సిట్రిక్ ఆమ్లంతో కలిపి వారం వ్యవధిలో పిచికారీ చేయాలి. జింక్ తక్కువ ఉన్న నేలల్లో మూడు సీజన్లకోసారి హెక్టారుకు 50 కిలోల జింక్ సల్ఫేట్ వేయాలి.
AJ Micromix F6 Zn, Fe, Mn, B, Mg ఉన్న నీటిలో కరిగే సూక్ష్మపోషక పిచికారీ. ఈ దశలో సూక్ష్మపోషక లోప లక్షణాలు కనిపించే పొలాలకు సరిపోతుంది. లేబుల్ ప్రకారం వాడండి.
కాయ నింపు, పక్వం: 70 నుంచి 100 రోజులు
తేమకు సున్నితమైన చివరి దశ కాయ నింపు. రబీ నీటి పంటకు ICAR-DGR ఏపీ సూచనల ప్రకారం 10 రోజులకోసారి 8 నుంచి 9 తడులు, చివరి తడి విత్తిన 90 నుంచి 95 రోజులకు, మొత్తం సుమారు 400 నుంచి 450 మి.మీ. నీరు; స్ప్రింక్లర్లతో ఇందులో 24 నుంచి 30 శాతం నీరు ఆదా అవుతుంది. నీరు తక్కువగా ఉంటే సాంకేతిక బులెటిన్ ప్రకారం కనీసం 25 రోజులకు ఒక తడి, 45 నుంచి 75 రోజుల మధ్య 15 రోజుల వ్యవధిలో మరో రెండు తడులు ఇవ్వాలి. ఆకు మచ్చ, తుప్పు, గొంగళి పురుగులకు లేబుల్ ప్రకారం, స్థానిక వ్యవసాయ అధికారి లేదా ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు ప్రకారం చర్యలు తీసుకోండి.
కోత, ఆరబెట్టడం
75 నుంచి 80 శాతం కాయలు పక్వమైనప్పుడు కోయండి: ఆకులు పసుపు రంగుకు మారతాయి, ముదురు ఆకులు రాలతాయి, కాయలు గట్టిగా ఉంటాయి, పెంకు లోపల నల్లగా వలలాంటి ఈనెలు కనిపిస్తాయి, గింజ పొర గులాబీ లేదా ఎరుపు రంగు తేలుతుంది.
ముందుగా కోస్తే దిగుబడి, నూనె శాతం తగ్గుతాయి, గింజలకు అఫ్లాటాక్సిన్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది; ఆలస్యం చేస్తే కాండం కుళ్ళు పెరుగుతుంది, కాయలు నేలలో ఊడిపోతాయి.
నేల పొడిగా ఉంటే కాయలు నేలలో పోకుండా పీకడానికి 2 నుంచి 3 రోజుల ముందు తేలిక తడి ఇవ్వండి; గట్టి నేలల్లో బ్లేడ్ గుంటక లేదా డిగ్గర్ వాడండి.
కాయలను పలుచగా పరిచి ఎండలో తేమ సుమారు 8 నుంచి 9 శాతానికి తగ్గే వరకు ఆరబెట్టి నిల్వ చేయండి; తడి కాయలను ఎప్పుడూ కుప్ప వేయొద్దు.
త్వరిత చెక్లిస్ట్
ఖరీఫ్ విత్తడం జూన్ 15 నుంచి జూలై 31 (వర్షాధారం: జూలై నుంచి ఆగస్టు మొదటి వారం); రబీ నవంబర్-డిసెంబర్.
భూసార పరీక్ష ప్రకారం ఎరువులు, హెక్టారుకు 10 టన్నుల పశువుల ఎరువు, శుద్ధి చేసిన విత్తనం, 7:1 లేదా 11:1 కంది అంతర పంట, సంరక్షణ కాలువలు.
మొలక వచ్చాక 25 రోజులు నీరు వద్దు; 45 రోజుల వరకు కలుపు లేకుండా; 20, 35 రోజులకు కలుపు తీత.
పూత 20 నుంచి 40 రోజులు: తేమ ఒత్తిడి రాకుండా చూడండి, జిప్సం వేయండి.
40 రోజుల నుంచి ఊడలు: గుంటకం వద్దు, నేల తేమగా ఉంచండి, ఇనుము, జింక్ లోపం సరిచేయండి.
రబీ: 10 రోజులకోసారి 8 నుంచి 9 తడులు, చివరి తడి 90 నుంచి 95 రోజులకు.
75 నుంచి 80 శాతం కాయలు పక్వమైనప్పుడు కోత; 8 నుంచి 9 శాతం తేమకు ఆరబెట్టండి.
మూలాలు
Package of practices (PoP's) of groundnut for different states — ICAR-Directorate of Groundnut Research, Junagadh
Technologies to Enhance Groundnut Productivity - Technical Bulletin — Directorate of Groundnut Research (ICAR), Junagadh
ICAR Kharif Agro-Advisories for Farmers 2025 (Andhra Pradesh and Odisha groundnut sections) — Indian Council of Agricultural Research, New Delhi
ANGRAU Groundnut Outlook Report, June to May 2023-24 — Agricultural Market Intelligence Centre, ANGRAU
Crops of Telangana — Professor Jayashankar Telangana State Agricultural University
