కూరగాయలు
ఆరోగ్యవంతమైన కూరగాయల నారు పెంపకం: నారుమడి, ప్రో-ట్రే పద్ధతి (ఏపీ, తెలంగాణ రైతులకు)

నారుమడే పంటను నిర్ణయిస్తుంది
టమాటా, వంగ, మిరప, క్యాప్సికం, క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్ అన్నీ నారు పెంచి నాటే పంటలే. ఏ కూరగాయ పంటకైనా పూర్తి దిగుబడి రావాలంటే ఆరోగ్యవంతమైన విత్తనం, నారు మొదటి అవసరం అని ICAR-IIVR శాస్త్రవేత్తలు ఇండియన్ హార్టికల్చర్ లో రాశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో ఖరీఫ్ పంటకు మే-జూన్ లో, రబీకి సెప్టెంబర్-అక్టోబర్ లో, వేసవి పంటకు జనవరి చుట్టూ నారు పోస్తారు.
స్థలం ఎంపిక, నేల తయారీ
రోజంతా ఎండ, నీటి వసతి, నీరు బాగా పోయే నేల, పశువులు, గాలి నుంచి రక్షణ ఉండాలి. ఇతర కూరగాయ పొలాలకు సుమారు 50 మీటర్ల దూరంలో, దుమ్ము రోడ్లకు దూరంగా నారుమడి పెట్టాలి.
గరప లేదా ఇసుక గరప నేల, వదులుగా, సేంద్రియ పదార్థం ఎక్కువగా, pH సుమారు 7. లోతుగా దున్ని, గడ్డలు పగలగొట్టి, రాళ్లు, కలుపు తీసి చదును చేయాలి.
చదరపు మీటరుకు 4-5 కిలోల బాగా మాగిన పొడి పశువుల ఎరువు లేదా సుమారు 500 గ్రాముల వర్మీకంపోస్టు కలపాలి.
విత్తే ముందు నేల శుద్ధి చేయాలి. సులభ పద్ధతి సోలరైజేషన్: తయారు చేసిన ఎత్తు మడులు తడిపి, ఎండ నెలల్లో పారదర్శక పాలిథిన్ (సుమారు 200 గేజ్) తో 5-6 వారాలు కప్పి అంచులు తడి మట్టితో మూయాలి; నారుకుళ్లు శిలీంధ్రాలు, నులిపురుగులు, కలుపు విత్తనాలు చనిపోతాయి.
సోలరైజేషన్ కు ముందు మడుల్లో వేప, కానుగ లేదా ఆముదం పిండి (చ.మీ.కు సుమారు 500 గ్రాములు) వేసి, మాగడానికి 4 రోజులకోసారి నీరు పెట్టి, విత్తడానికి 15-20 రోజుల ముందే చేయాలని ICAR-IIHR చెబుతోంది. జీవ కారకాలను లేబుల్ ప్రకారం విత్తడానికి 2-3 రోజుల ముందు కలపవచ్చు.
విత్తనం మోతాదు, మడి కొలతలు
ఒక హెక్టారు నాటడానికి టమాటా, మిరప, క్యాప్సికం, క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్ కు సుమారు 300-400 గ్రాముల విత్తనం, 100-150 చదరపు మీటర్ల నారుమడి కావాలి; వంగకు 200-300 గ్రాములు. 15-20 సెం.మీ. ఎత్తు, 1 మీటరు వెడల్పు, సుమారు 3 మీటర్ల పొడవు ఎత్తు మడులు చేసి, మడుల మధ్య 30-45 సెం.మీ. దారి వదలాలి. ఎత్తు మడులు అన్ని సీజన్లకూ మంచివి; వర్షాకాలంలో తప్పనిసరి. చదును మడులు ఎండ నెలల్లో మాత్రమే. మడి పొడవు ఉత్తర-దక్షిణంగా, విత్తే వరుసలు తూర్పు-పడమరగా ఉంటే ప్రతి వరుసకు రోజంతా ఎండ తగిలి నారుకుళ్లు తగ్గుతుంది.
విత్తడం, కప్పడం, నీరు
వరుసల్లో విత్తడమే ఉత్తమం: 0.5 సెం.మీ. లోతు, 5 సెం.మీ. దూరంలో గీతలు గీసి, విత్తనాలు 1-2 సెం.మీ. దూరంలో వేసి ఇసుక, మట్టి, జల్లించిన పశువుల ఎరువు (1:1:2) సన్నని మిశ్రమంతో కప్పాలి. రోజ్ క్యాన్ తో తేలికగా నీరు పెట్టాలి.
మొలకెత్తే వరకు మడిపై గడ్డి లేదా ఎండు గడ్డి కప్పితే తేమ నిలుస్తుంది, వర్షపు చినుకులు, పక్షుల నుంచి రక్షణ; మొలకలు రాగానే సాయంత్రం వేళ కప్పు తీసేయాలి.
మొలకెత్తే వరకు రోజ్ క్యాన్ తో తేలిక తడి, తర్వాత వాతావరణాన్ని బట్టి నీరు. వర్షం లేదా ఎక్కువ నీరు నిలిస్తే వెంటనే బయటకు పంపాలి; నీరు నిలిచిన మడిలో నారు చనిపోతుంది.
మొక్కల మధ్య సుమారు 1 సెం.మీ. ఉండేలా బలహీన, తెగులు, దగ్గరగా ఉన్న మొక్కలు తీసేసి మడిని కలుపు లేకుండా ఉంచాలి.
విత్తన శుద్ధి, నారుమడిలో ఏ పిచికారీ అయినా లేబుల్ ప్రకారం, మీ వ్యవసాయ అధికారి లేదా ANGRAU / PJTSAU సిఫారసు పాటించండి.
కోకోపీట్ తో ప్రో-ట్రే పద్ధతి
నెట్ హౌస్ లో కోకోపీట్ ట్రేలలో నారు పెంచడం ఇప్పుడు ప్రామాణిక పద్ధతి అని, దీని వల్ల వైరస్ తెగుళ్లు తక్కువగా ఉన్న నారు వస్తుందని ICAR-IIHR చెబుతోంది. టమాటాకు 40-మెష్ నైలాన్ నెట్ కేజ్, ఆవిరితో శుద్ధి చేసిన కోకోపీట్, 98-గుంటల ట్రేలు వాడాలని వివరిస్తోంది. టమాటా, వంగ, దోస, కర్బూజకు 187-గుంటల ట్రేలు, క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్, క్యాప్సికం, లెట్యూస్ కు 345-గుంటల ట్రేలు అని ఇండియన్ హార్టికల్చర్ వ్యాసం చెబుతోంది.
ట్రేలను మీడియాతో (కోకోపీట్, దానితో పాటు పెర్లైట్, వర్మిక్యులైట్) నింపాలి; గుంటలు గట్టిగా నొక్కకూడదు.
ప్రతి గుంటలో 0.5 సెం.మీ. గుంత చేసి ఒక విత్తనం వేసి మీడియాతో కప్పాలి. 300-400 శాతం తేమతో తడిపిన కోకోపీట్ కు మొలకెత్తే వరకు నీరు అవసరం లేదు.
ట్రేలను ఒకదానిపై ఒకటి పేర్చి పాలిథిన్ తో కప్పితే తేమ నిలుస్తుంది; మొలకలు రాగానే నెట్ హౌస్ లో విడిగా పరచాలి, లేకపోతే నారు పొడవుగా బలహీనంగా పెరుగుతుంది.
రోజూ సన్నని రోజ్ తో తేలికగా నీరు; వర్షం వచ్చినప్పుడు తక్కువ ఎత్తు పాలిథిన్ టన్నెల్ తో కప్పాలి.
ముడి కొబ్బరి పొట్టు సమంగా మాగదు. అందుకే IIHR ‘అర్క ఫర్మెంటెడ్ కోకోపీట్’ తయారు చేసింది; నర్సరీలోనే సుమారు 30 రోజుల్లో తయారవుతుంది, కడగడం, శుద్ధి చేయడం అవసరం లేదు, వాడే ముందు వారి సూక్ష్మజీవుల మిశ్రమంతో సుసంపన్నం చేయవచ్చు.
హార్డెనింగ్, నాటే దశ
నాటడానికి చివరి కొన్ని రోజుల్లో నీరు తగ్గించి, నీడ తీసేయడం ద్వారా హార్డెనింగ్ చేస్తారు; అప్పుడే మెత్తని నారు పొలంలో ఎండ, గాలిని తట్టుకుంటుంది. మడి నారు సాధారణంగా 25-30 రోజుల్లో 5-6 ఆకులతో సిద్ధం; ట్రే నారు పంటను బట్టి 21-42 రోజులు, టమాటాకు 20-25 రోజులు అని IIHR చెబుతోంది. వేర్లు తెగకుండా నారు పీకి, మడి నారును సాయంత్రం వేళ నాటాలి; ట్రే మొక్కలకు వేర్లు దెబ్బతినవు కాబట్టి రోజులో ఎప్పుడైనా నాటవచ్చు. నాటిన వెంటనే కాలువలో నీరు పెట్టాలి.
సముద్రపు నాచు సారం, హ్యూమిక్ & ఫుల్విక్ ఆమ్లం, అమైనో ఆమ్లాలు, విటమిన్లు ఉన్న AJ Bho Auxin గాఢ గ్రోత్ బూస్టర్ ను హార్డెనింగ్, నిలదొక్కుకునే దశలో లేబుల్ ప్రకారం వాడవచ్చు.
త్వరిత చెక్ లిస్ట్
ఎండ, నీరు పోయే స్థలం, ఇతర కూరగాయ పొలాలకు 50 మీటర్ల దూరం; 15-20 సెం.మీ. ఎత్తు, 1 మీ. వెడల్పు, 3 మీ. పొడవు మడులు.
చ.మీ.కు 4-5 కిలోల పశువుల ఎరువు; పారదర్శక పాలిథిన్ తో 5-6 వారాలు సోలరైజేషన్; విత్తడానికి 15-20 రోజుల ముందు పిండి.
0.5 సెం.మీ. లోతు, 5 సెం.మీ. దూరం వరుసల్లో విత్తు, ఇసుక-మట్టి-ఎరువు మిశ్రమంతో కప్పు; మొలకెత్తే వరకు గడ్డి కప్పు.
ప్రో-ట్రే: కోకోపీట్ లో గుంటకు ఒక విత్తనం, మొలక వరకు పేర్చి, తర్వాత నెట్ హౌస్ లో పరచు.
నీరు, నీడ తగ్గించి హార్డెనింగ్; మడి నారు 25-30 రోజులు, ట్రే నారు 21-42 రోజులు, టమాటా 20-25 రోజులకు నాటు.
విత్తన శుద్ధి, పిచికారీ లేబుల్, ANGRAU / PJTSAU లేదా అధికారి సలహా ప్రకారమే.
మూలాలు
Nursery management in vegetable crops for enhancing farmers' income, Indian Horticulture (March-April 2023) — ICAR (authors from ICAR-Indian Institute of Vegetable Research, Varanasi)
Production Technology of Arka Fermented Coco-Peat — ICAR-Indian Institute of Horticultural Research (IIHR), Bengaluru
Nematode management in Nursery seedlings of vegetable crops — ICAR-Indian Institute of Horticultural Research (IIHR), Bengaluru
Production technologies: Tomato (Arka Vikas) — ICAR-Indian Institute of Horticultural Research (IIHR), Bengaluru
